آشنایی با بورس -بخش اول

آشنايي با بورس

 

بورس اوراق بهادار: بازاري متشكل و خود انتظام است كه اوراق بهادار در آن توسط كارگزاران و با معامله گران طبق مقررات اين قانون، مورد داد و ستد قرار مي گيرد.

در بورس اوراق بهادار دارايي هاي مالي از قبيل سهام، اوراق مشاركت و... مورد معامله قرار مي گردد.

قيمت سهام در بورس چگونه مشخص مي شود؟     

نظام قيمت گذاري در بورس به گونه اي طراحي شده است كه هيچ كس نمي تواند در قيمت گذاري دخالت كند، به اين ترتيب كه افراد نمي توانند شخصا اقدام به خريد و فروش سهام بنمايند بلكه اين كار از طريق كارگزاري هاي بورس و كارگزاران آن انجام مي شود

چطور در قیمت سهام دستکاری میشود؟

چند سوال كه از  سید مهدی موسوی، کارشناس مدیریت حقوقی و انتظامی سازمان بورس و اوراق بهادار پرسيده شده:

آیا امکان کاهش قیمت سهام شرکتها وجود دارد؟               

بله، افراد سودجو با انتشار اخبار منفی، تمام سهام موجود در بازار را به قیمت پایین خریداری میکنند و زمانی که اخبار و اطلاعات واقعی در مورد شرکت منتشر شد، به سود میرسند.

روش دیگر دستکاری قیمت چگونه بهوجود میآید؟

در این روش دستکاری قیمت بر مبنای معاملات بهوجود میآید. افراد با استفاده از گروه معاملهگران سرشناس یک خرید گسترده انجام میدهند و با این کار قیمتها را افزایش داده و وقتی قیمتها به بالاترین حد رسید با فروش عمده سهام، سود بالایی کسب میکنند.

یعنی قیمت سهم را بالاتر از حدواقعی نشان میدهند؟

دقیقاً، معمولا در این روش دستکاریکننده قیمت، پس از خرید، سعی بر آن دارد تا سهم بازار را مورد اقبال قرار داده و تقاضای خرید سهام شرکت را با دستکاری بالا ببرد و در پی این اقدام قیمت سهم بالا رفته و سود سرشاری عاید خود کند.

چگونه مي توان در بورس سرمايه گذاري كرد؟

انجام هر فعاليتي تابع آداب و مقرراتي است. سرمايه گذاري در بورس نيز تابع مقررات و آداب خاص خود است. اولين كاري كه براي سرمايه گذاري در بورس بايد انجام داد گرفتن كد معاملاتي است. اين كد به منظور راحت تر شدن و سرعت يافتن بيشتر كار به افراد داده مي شود، براي گرفتن كد معاملاتي، فرد مي تواند با مراجعه به يكي از كارگزاري ها و ارايه ي فتوكپي شناسنامه يا كارت ملي خود كد  مربوطه به خود را دريافت كند.

خريد سهام

خريدار بايد به يكي از كارگزاري هاي بورس مراجعه و فرم درخواست خريد را پر كند و مبلغي كه مي خواهد خريد كند به حساب كارگزار واريز نمايد و فرم و فيش واريزي را به كارگزار تحويل دهد و رسيد بگيرد. طي زمان معيني پس از آماده شدن اوراق سهام مشتري مي تواند با تحويل رسيد قبلي اوراق سهام خود را دريافت كند

فروش سهام

براي فروش همچون خريد فروشنده بايد به كارگزار مراجعه نمايد و فرم فروش را تكميل نمايد در اين كار فروشنده دو راه در پيش رو دارد

اول اينكه به كارگزار اختيار مي دهد تا سهامش را به قيمت بازار(تابلو) بفروشد

دوم اينكه فروشنده در فرم فروش قيد مي كند چنانچه قيمت سهام او در بورس تا حد معيني افزايش يافت اقدام به فروش كند.

كارگزار: شخص حقوقي است كه اوراق بهادار را براي ديگران و به حساب آنها مامله مي كند.

شركت مادر(هلدينگ): شركتي است كه با سرمايه گذاري در شركت سرمايه پذير جهت كسب انتفاع، آن قدر حق رأي كسب مي كند كه براي كنترل عمليات شركت، هيأت مديره را انتخاب كند و با در انتخاب اعضاي هيأت مديره مؤثر باشد.

سبد : مجموعه دارايي هاي مالي است كه از محل وجوه سرمايه گذاريان خريداري مي شود.

دستور العمل تأييد صلاحيت حرفه اي مديران بورسها و بازارهاي خارجي

سولاتي در بخش چهارم( برنامه) بايد پاسخ داده شود.

1- اهداف و برنامه اصلي شما به عنوان يك عضو هيئت مديره يا مدير عامل شركت چيست؟

2- به نظر شما عمده ترين ماموريتهايتان در سمتي كه كانديد شده ايد چيست؟

3- چشم انداز 2 ساله خود را از فعاليت در اين سمت بيان كنيد؟

4- اصول اصلي شما در اداره شركت چيست؟

5- اولويتهاي خود را در مديريت شركت بيان كنيد؟

به نظر شما مهمترين مسايلي كه شركت در سطح ملي و بين المللي با آنها روبرو  خواهد بود، چيست؟

6- برنامه شما براي تقويت و توسعه نقش و جايگاه شرت و بهبود در روابط با سازمان ها و نهادهاي مرتبط چيست؟

7- برنامه شما به عنوان يك فرد حرفه اي در حوزه مالي در قبال اهداف جاري و آتي شركت چيست؟

8- آيا برنامه خاصي براي ارتقاء فرهنگ سهامداري و معرفي بازار سرمايه به سرمايه گذاران بالقوه در نظر داريد؟

9- آيا برنامه خاصي براي افزايش سود آوري و همچنين مديريت ريسك شركت داريد؟

10- آيا برنامه مشخصي براي گسترش روابط و تعامل با ساير بورس ها، بازارهاي خارج از بورس و نهادهاي مرتبط مد نظر داريد؟

11- برنامه كسب و كار استراتژيك شما براي فعاليت شركت در دو سال پيش رو چيست؟

12- برنامه شما براي جلب نظرات ساير اعضاي هيئت مديره براي اتفاق نظر در مسايل مختلف، چيست؟

بخش اول: بازارها

ماده 4: بورس اوراق بهادار تهران داراي دو بازار اول و دوم مي باشد. بازار اول از دو تابلوي اصلي و فرعي تشكيل شده است. پذيرش سهام عادي در بورس، صرفا در يكي از تابلو هاي بازار اول يا در بازار دوم صورت مي پذيرد. متقاضي در صورت دارا بودن شرايط عمومي پذيرش سهام عادي، با توجه به شرايط خاص پذيرش سهام در هر يك از اين بازارها، بايستي تقاضاي پذيرش خود در تابلو اصلي يا فرعي بازار اول يا در بازار دوم را در بورس ارائه نمايد.

بخش دوم: پذيرش سهام عادي

الف) شرايط عمومي

ماده 5: سهام عادي براي پذيرش در هر  يك از بازارها، بايد داراي شرايط زير باشد:

1- نزد سازمان ثبت شده باشد.

2- محدوديت قانوني مؤثر براي نقل و انتقال آن يا اعمال حق رأي توسط صاحبان آن وجود نداشته باشد.

3- با نام و داراي حق رأي باشد.

4- تمام بهاي اسمي آن پرداخت شده باشد.

ب) شرايط خاص پذيرش سهام عادي در تابلوي اصلي بازار اول

ماده 6: متقاضي پذيرش سهام عادي در تابلوي اصلي بازار اول، بايد داراي شرايط زير باشد.

1- سهامي عام بوده و سرمايه ثبت شده آن از 200 ميليارد ريال كمتر نباشد.

2- تمام سرمايه آن منقسم به سهام عادي بوده و امتياز خاصي براي بعضي از سهام داران در نظر گرفته نشده باشد.

3- حداقل 20 درصد از سهام ثبت شده آن شناور بوده و تعداد سهام داران آن حداقل هزار نفر باشد.

4- حداقل بايد سه سال سابقه فعاليت در صنعت مربوطه داشته باشد و طي اين مدت موضوع فعاليت آن تغيير نكرده باشد.

5- در سه دوره مالي متوالي منتهي به پذيرش كه حداقل دو دوره آن سالي مالي كامل باشد، سود آور بوده و چشم انداز روشني از تداوم سود آوري داشته باشد

6- زيان انباشته نداشته باشد.

7- بر اساس آخرين صورت مالي سالانه حابرسي شده، نسبت حقوق صاحبان سهام به كل دارايي ها، حداقل 30 درصد باشد.

8- اساس نامه شركت بايد منطبق با اساس نامه نمونه سازمان بوده.

9- سود عملياتي شركت در دو دوره مالي منتهي به پذيرش از كيفيت بالايي برخورداد بوده و مجموع جريان خالص وجه نقد ناشي از فعاليت هاي عملياتي آن طي اين دوره ها مثبت باشد

10- گزارش حسابرس در مورد صورت هاي مالي دو دوره مالي منتهي به پذيرش، عدم اظهار نظر يا اظهار نظر مردود نباشد.

11- دعاوي حقوقي له يا عليه شركت، داراي اثر با اهميت بر صورت هاي مالي، وجود نداشته باشد.

12- به تأييد حسابرس، از سيستم اطلاعات حسابداري مطلوب و متناسب با فعاليت خود برخوردار باشد.

ج) شرايط خاص پذيرش سهام عادي در تابلوي فرعي بازار اول:

ماده10: متقاضي پذيرش سهام عادي در تابلوي فرعي بازار اول به استثناي موارد زير، تابع شرايط خاص پذييرش در تابلوي اصلي بازار اول و مفاد اين دستور العمل است.

1- سهامي عام بوده و سرمايه ثبت شده آن از 100 ميليارد ريال كمتر نباشد.

2- درصد سهام شناور و تعداد سهام داران آن به ترتيب كمتر از 15 درصد سرمايه ثبت شده و 750 نفر نباشد.

3- بر اساس آخرين صورت هاي مالي سالانه حسابرسي شده، نسبت حقوق صاحبان سهام به كل دارايي ها، حداقل 20 درصد باشد.

4- در دوره مالي منتهي به پذيرش، سود آور بوده و همچنين چشم انداز روشني از تداوم سودآوري و فعاليت شركت در صنعت مربوط وجود داشته باشد.

د) شرايط خاص پذيرش سهام عادي در بازار دوم

ماده 11: متقاضي پذيرش سهام عادي در بازار دوم به استثناي موارد زير، تابع شرايط خاص پذيرش در تابلوي اصلي بازار اول و مفاد اين دستور العمل است.

1- سهام عادي بوده و سرمايه ثبت شده آن از سي ميليارد ريال كمتر نباشد.

2- درصد سهام شناور و تعداد سهام داران آن به ترتيب كمتر از 10 درصد سرمايه ثبت شده و 250 نفر نباشد.

3- بر اساس آخرين صورت هاي مالي سالانه حسابرسي شده، نسبت حقوق صاحبان سهام به كل دارايي ها، حداقل 15 درصد باشد.

4- در يك دوره مالي منتهي به پذيرش، سود آور بوده و همچنين چشم انداز روشني از تداوم سودآوري و فعاليت شركت در صنعت مربوط وجود داشته باشد.

5- حداقل داراي يك بازار گردان باشد

فرا بورس

بازارها:

ماده4: فرابورس ايران داراي چهار بازار به شرح زير است:

1- بازار اول 2- بازار دوم 3- بازار سوم 4- بازار اوراق مشاركت

تبصره: پذيرش اوراق بهادار صرفا در بازارهاي اول و دوم و بازار اوراق مشاركت صورت مي پذيرد.

شرايط پذيرش در بازار هاي فرابورس

سهام شركت هاي سهامي عام بايد داراي يك سري ويژگي هايي باشند تا در بازار فرابورس پذيرفته شوند

مانند:

ويژگي هاي سهام

نزد سازمان ثبت شده باشد، با نام باشد، محدوديت قانوني مؤثر براي نقل و انتقال آن وجود نداشته باشد و ...

ويژگي هاي ناشر:

نزد سازمان ثبت شده باشد، شناور بودن درصدي ار سهام (در بازارهاي چهارگانه مختلف است) و تعداد سهام داران از از يك حداقلي پايين تر نباشد.

ماليات + كارمزد خريد سهم+ ارزش منصفانه مزاياي تعلق گرفته ولي دريافت نشده سهم در پايان روز+ ارزش سهم در پايان روز=  قيمت خريد سهم در پايان روز

ماليات - كارمزد خريد سهم- ارزش منصفانه مزاياي تعلق گرفته ولي دريافت نشده سهم در پايان روز+ ارزش سهم در پايان روز=  قيمت فروش سهم در پايان روز

 

 

گنجینه حسابداری...